BÀI MỚI

Bài Viết Mới Nhất
Browsing Category "nhiep-anh"

Cách xác định màu trong 1 bức ảnh

- Tuesday, July 12, 2016
NẾU bạn là Newbie chưa có kinh nghiệm nhiều trong việc nhìn mầu trong một tấm ảnh. Lí do là vì các bạn chưa nắm hết các nguyên tắc phối mầu.

Mình xin chỉ sẻ cách xác định các mầu hiển thị trong một tấm ảnh.

BƯỚC 1: Vào gaussian Blur để làm mờ tấm ảnh để thông số Radius sao cho ảnh chỉ còn mà những mảng mầu đều.

BƯỚC 2: Bạn vào bảng mầu bật bảng mầu lên. Sau đó con chuột sẽ hiện lên cái bút chấm. Chấm bút đó vào mảng mầu bạn muốn lấy mầu. Vậy là ta đã có mã mầu là ECD4CF. Dùng cách đó để lấy tiếp mảng mầu xanh. Vậy là bạn đã có mã mầu của hai mầu chính trên tấm ảnh đó. Có mã mầu là bạn đã biết nó thuộc mầu gì. Ví dụ trong tấm ảnh này. Mầu chính là mầu đỏ được pha thêm trắng, Mầu phụ ở nền là blue được pha thêm trắng.




Các phương pháp phối màu căn bản

-
Trong nghành design nói chung và Blend & Retouch nói riêng. HÒA TRỘN mầu sắc và PHỐI MẦU sắc là hai khái nhiệm cơ bản cần phải nắm. Ai theo cho vui thì không cần nắm chắc, nhưng ai muốn theo nó nghiêm túc thì tuyệt nhiên phải cực kì nhớ rõ nó.
HOÀ TRỘN là pha các mầu sắc khác nhau để ra một mầu mới. Ví dụ Xanh Cyan + Vàng = Green (Kỹ hơn các bạn xem bài 4 trong mục GHIM)
====> Tác dụng : Khi blend mầu các bạn sẽ chủ động về pha mầu. Ví dụ xem một ảnh trên mạng và bạn muốn ốp tone đó vào ảnh của mình. Các bạn biết về hòa trộn mầu sẽ phân tích được làm thế nào để ra tone đó.
PHỐI MẦU là kết hợp các mầu sắc trong cùng một tấm ảnh theo các phương pháp phối mầu khác nhau. Đó cũng là tiêu chí cơ bản để đánh giá tấm ảnh đó có đẹp hay không (đẹp trong yếu tố mầu sắc). Mình sẽ ví dụ trong phần cm.
====> Tác dụng : Khi muốn ốp một tone nào đó vào ảnh của mình. Các bạn xác định xem tone đó mà phương pháp phối nào. Và vào ảnh của mình có phù hợp hay ko. Hay khi nhìn vào ảnh gốc của mình. Các bạn chủ động biết được ảnh này phối phương pháp nào là chuẩn. Hoặc đang Blend mầu, các bạn sẽ biết bức ảnh của mình cần thêm mầu gì thì hoàn hảo.
Nếu bạn từng được học vẽ mầu thì nói tới hòa trộn và phối mầu các bạn sẽ hiểu rất nhanh nó là cái gì. Nhưng với những người chưa tiếp xúc với bộ môn này thì các bạn có thể tìm hiểu qua website của ADOBE
https://color.adobe.com/

Web này cung cấp các phương pháp phối mầu cơ bản. Qua đó thông qua các công cụ xoay trong hình tròn. Các bạn sẽ tìm ra các MẦU NÀO được PHỐI cùng MẦU NÀO là ĐẸP, là đúng căn bản. Ví dụ: Cyan kết hợp Orange là phù hợp (Đó là phương pháp phối mầu tương phản hay còn gọi là bổ xụng)
Từ đó các bạn phát triển Tone đó theo xu hướng mầu mới của năm nay để phù hợp hơn với xu hướng. Các bạn muốn biết các mầu nào là xu hướng của năm nay thì vào google search từ khóa "2016 Color Trends"
Hai yếu tố thường để đánh giá tấm ảnh có đẹp hay không.
1. Phối mầu.
2. Trend (xu hướng mầu của năm).
Yếu tố phối mầu chiếm 80% tấm ảnh đó có đẹp hay không. Yếu tố Trend 20% vì tùy vào từng nhu cầu cá nhân của mỗi người. Có nâng cao yếu tố xu hướng hay không.



Mầu Cyan + Green + Vàng + Cam = Phối theo phương pháp Compound trong website https://color.adobe.com/

Chọn Compound, xoay về vùng màu Cyan,



Có phần HEX để lấy mã mầu. Nhưng nó dùng chủ yếu cho Graphich design. Còn trong Blend thì đa số là để tham khảo vào sử dụng mắt thường để Blend.
theo như trong hình a vd. 

- Thì váy mẫu màu Cyan. 
- Sử dụng color adobe thì thấy được cyan tương tự với blue( cái này e thấy nó ở vùng shadow, chỗ quanh cái ghế.
- màu orange ở đối diện với cyan nên là tương phản. Tác dụng tạo điểm nhấn thì sẽ xuất hiện ở vùng highlight ở cây cỏ.
Còn mầu lá cây thì em xoay 180 độ nữa là thấy cyan, green và yellow




Tấm này là Cyan và Orange. Mầu sắc bức ảnh được phối theo phong cách tương phản.


Ta thấy trong bức ảnh xuất hiện mầu Tím và mầu Blue (xanh dương) Xem trên sơ đồ mầu thì nó nằm trên cùng một dải. Cho nên mầu sắc trong bức ảnh được phối theo phong cách tương tự hay còn gọi là cùng dải mầu.

Xanh lá cây + Vàng + Cam = Phối theo phương pháp cùng dải mầu hay còn gọi là tương tự


Mình sẽ phân tích tấm ảnh này để các bạn hiểu. Ảnh này được phối theo phương pháp tương phản. Tương phản là phối mầu nóng và mầu lạnh với nhau. Trong ảnh này Blue nhẹ và Cam được phối với nhau. Cam là mầu chính hiển thị ở mẫu. Mầu Blue nhẹ là phụ để tôn mầu Cam lên hiển thị ở các vùng sáng và trung gian. Vậy là khi xác định được các yếu tố cơ bản của tấm ảnh này. Chúng ta sẽ xem có phù hợp với ảnh của chúng ta hay ko. 

Còn hòa trộn mầu sẽ đóng vào trò. Ví dụ mầu da và tóc trong ảnh của bạn muốn làm như ảnh mẫu. Thì phải nắm rõ hòa trộn mầu mới làm được.

Hướng dẫn từng bước học Blend màu ảnh

- Thursday, June 23, 2016

Hãy học Blend màu ảnh căn bản trước - Skill hay gì nó cũng sẽ bắt nguồn từ đây.



TỔNG HỢP KỸ NĂNG VỚ VẨN PHOTOSHOP

3. XÁC ĐỊNH TƯ TƯỞNG HỌC
https://www.facebook.com/groups/182612638797667/permalink/207026463022951/


PHẦN NÀY TOÀN LÝ THUYẾT XUÔNG. MỌI NGƯỜI CỐ HỌC NHÉ!!!


4. QUY LUẬT HÒA TRỘN MẦU HỆ RGB + CMYK
PHẦN NÀY NẶNG THỰC HÀNH RỒI NHÉ
7. Bước 1 : WHITE BALACEN - CÂN BẰNG TRẮNG (Bước đầu tiên xử lí ảnh)
https://www.facebook.com/groups/182612638797667/permalink/208840176174913/
9. QUY LUẬT CỦA HUE

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHỐI MẦU CƠ BẢN.


Trong nghành design nói chung và Blend & Retouch nói riêng. HÒA TRỘN mầu sắc và PHỐI MẦU sắc là hai khái nhiệm cơ bản cần phải nắm. Ai theo cho vui thì không cần nắm chắc, nhưng ai muốn theo nó nghiêm túc thì tuyệt nhiên phải cực kì nhớ rõ nó.

HOÀ TRỘN là pha các mầu sắc khác nhau để ra một mầu mới. Ví dụ Xanh Cyan + Vàng = Green (Kỹ hơn các bạn xem bài 4 trong mục GHIM)

====> Tác dụng : Khi blend mầu các bạn sẽ chủ động về pha mầu. Ví dụ xem một ảnh trên mạng và bạn muốn ốp tone đó vào ảnh của mình. Các bạn biết về hòa trộn mầu sẽ phân tích được làm thế nào để ra tone đó.

PHỐI MẦU là kết hợp các mầu sắc trong cùng một tấm ảnh theo các phương pháp phối mầu khác nhau. Đó cũng là tiêu chí cơ bản để đánh giá tấm ảnh đó có đẹp hay không (đẹp trong yếu tố mầu sắc). Mình sẽ ví dụ trong phần cm.

====> Tác dụng : Khi muốn ốp một tone nào đó vào ảnh của mình. Các bạn xác định xem tone đó mà phương pháp phối nào. Và vào ảnh của mình có phù hợp hay ko. Hay khi nhìn vào ảnh gốc của mình. Các bạn chủ động biết được ảnh này phối phương pháp nào là chuẩn. Hoặc đang Blend mầu, các bạn sẽ biết bức ảnh của mình cần thêm mầu gì thì hoàn hảo.

Nếu bạn từng được học vẽ mầu thì nói tới hòa trộn và phối mầu các bạn sẽ hiểu rất nhanh nó là cái gì. Nhưng với những người chưa tiếp xúc với bộ môn này thì các bạn có thể tìm hiểu qua website của ADOBE

https://color.adobe.com/

Web này cung cấp các phương pháp phối mầu cơ bản. Qua đó thông qua các công cụ xoay trong hình tròn. Các bạn sẽ tìm ra các MẦU NÀO được PHỐI cùng MẦU NÀO là ĐẸP, là đúng căn bản. Ví dụ: Cyan kết hợp Orange là phù hợp (Đó là phương pháp phối mầu tương phản hay còn gọi là bổ xụng)

Từ đó các bạn phát triển Tone đó theo xu hướng mầu mới của năm nay để phù hợp hơn với xu hướng. Các bạn muốn biết các mầu nào là xu hướng của năm nay thì vào google search từ khóa "2016 Color Trends"

Hai yếu tố thường để đánh giá tấm ảnh có đẹp hay không.
1. Phối mầu.
2. Trend (xu hướng mầu của năm).
Yếu tố phối mầu chiếm 80% tấm ảnh đó có đẹp hay không. Yếu tố Trend 20% vì tùy vào từng nhu cầu cá nhân của mỗi người. Có nâng cao yếu tố xu hướng hay không.

Trong Blend màu chỉ xác định tối đa 4 màu:

Xác định mầu chính rồi xác định tone và cách phối phù hợp. Có thể thêm mầu vào highlight hoặc shadow để làm mầu nhấn hoặc mầu nền ở spilit.

 Ví dụ tấm này cả highlight và shadow ám cùng một mầu lạnh. Vì đã có mầu da của người làm điểm nhấn rồi.

Thêm chú thích

Xanh lá cây + Vàng + Cam = Phối theo phương pháp cùng dải mầu hay còn gọi là tương tự


Cyan + Green + Vàng + Cam = Phối theo phương pháp Compound trong website https://color.adobe.com/



Mình sẽ phân tích tấm ảnh này để các bạn hiểu. Ảnh này được phối theo phương pháp tương phản. Tương phản là phối mầu nóng và mầu lạnh với nhau.

Trong ảnh này Blue nhẹ và Cam được phối với nhau. Cam là mầu chính hiển thị ở mẫu. Mầu Blue nhẹ là phụ để tôn mầu Cam lên hiển thị ở các vùng sáng và trung gian.

Vậy là khi xác định được các yếu tố cơ bản của tấm ảnh này. Chúng ta sẽ xem có phù hợp với ảnh của chúng ta hay ko. Còn hòa trộn mầu sẽ đóng vào trò. Ví dụ mầu da và tóc trong ảnh của bạn muốn làm như ảnh mẫu. Thì phải nắm rõ hòa trộn mầu mới làm được.

Tìm hiểu thêm về nhiếp ảnh tại: nhiepanh360.com

Blend màu Nâu

- Saturday, June 11, 2016
Những ngày nắng hiếm hoi trong mùa mưa...

Nước Biển Xanh

https://www.facebook.com/FStudio999/videos/552302418297981/



Theo dõi topic này để đón xem live video trực tiếp màu mưa vào tối nay nhé các bạn :

Live stream video tutorial : 

https://www.facebook.com/nguyenphivt/videos/vb.100001822344652/1045911342146267/?type=2&theater

Link preset và texture, các bạn download về tối nay thực hành nhé::

http://www.fshare.vn/file/2TRZH761CCEN
-------------------------------------------------------------------------

Follow this topic for live video Rain color grading tonight.

Preset Texture available here :

http://www.fshare.vn/file/2TRZH761CCEN




Link HD youtube : https://youtu.be/yAJy6eFin9Q
Link Preset : Có nên update không nhỉ?
‪#‎workshopBRbyTUG‬

Nơi hay nên đăng ký ky thuat tham dự blend màu :D

https://www.facebook.com/groups/182612638797667/
https://www.fshare.vn/folder/E6FB1YIDZNZS

Blend mau bang curves:



https://www.youtube.com/watch?v=Q0Dk_RFtkqI

VIDEO HƯỚNG DẪN XỬ LÝ HÌNH BỊ SOFT + LÀM TÓC MƯỢT MÀ NHƯ TRANH VẼ + BLEND MÀU VỚI PRESET CÓ SẴN vs tach nen

https://www.youtube.com/watch?v=f5eJbV_W3GY

Hướng dẫn xử lý ảnh bị mù (ngược sáng )

https://www.youtube.com/watch?v=ezYFk8OZqv0

Hướng dẫn blend màu Nâu Tím + Low-Contrast + Noise


https://www.youtube.com/watch?v=aUvPz-b6Izc

https://www.youtube.com/watch?v=m6v4VfKeA0Q

https://www.youtube.com/watch?v=TS775Doi5ow

https://www.youtube.com/watch?v=O9cB0pucFPA



Danh sách blend màu ngược nắng :

https://www.youtube.com/watch?v=hQNcqATpEZw&list=PLIgAemyGfogfNVIf8nsR6CsC9aHDsLrhv&index=5

https://www.youtube.com/watch?v=uNhaLnFuVXY&list=PLWZ4D2OXWXz2T2VnjIfH50sGu_TYIkqNC

[Từ A Z] Setup + Chụp ảnh + Hậu kì tone Nâu Cam by Đỗ Xuân Bút


https://www.youtube.com/watch?v=L6nEOJ7FM-4&index=7&list=PL_OAABW3V1t8455VgWuiQf7dBuda50W6d

Blend Ngược Nắng

https://www.youtube.com/watch?v=PCndN4IW5pU
https://www.youtube.com/watch?v=LKfGR7ferSw

Blend màu đỏ lung linh

https://www.youtube.com/watch?v=O9cB0pucFPA

https://www.youtube.com/watch?v=PCndN4IW5pU

Bố Cục Nhiếp Ảnh Cơ Bản

- Thursday, June 9, 2016



Nhiều người vẫn hay nói rằng không có nguyên tắc nào tạo nên bức ảnh đẹp, chỉ có những bức ảnh đẹp mà thôi.

 Vâng, nhưng, ở những bức ảnh đẹp ấy đều chất chứa một số nguyên tắc. Những nguyên tắc ấy chẳng do người nào đặt ra làm tiêu chuẩn cả. Tự thân chúng ẩn náu trong tận tiềm thức về cái đẹp nơi con người, và phải nói người chụp ảnh là người đi tìm, gặp gỡ và lưu giữ cái đẹp. Chính một bức ảnh đẹp cho thấy những nguyên tắc trong đó. Và, một trong những nguyên tắc đầu tiên cho người bắt đầu cầm máy đó là nguyên tắc về bố cục, nguyên tắc vàng.
Khởi thủy, khung ảnh là một hình vuông (phần A trong ảnh dưới). Sau này, người ta bèn lấy trung điểm (x) của đường ngang đáy phần A kéo một đường chéo lên góc hình vuông bằng một đoạn thẳng xy. Sau đó, lấy tâm x vẽ một đường cung yz, hình vuông sẽ trở thành 1 hình chữ nhật có tỷ lệ giữa hai phần A và B là 5:8 . Đây là tỷ lệ cho định dạng chuẩn 35mm của khổ ảnh (24 x 36mm = 5:7.5), đó chính là định dạng kích thước khổ film 35mm mà sau này các máy số của các hãng đua nhau sản xuất chip sensor cảm quang đạt được kích thước này, gọi là fullfame (FF).
1a.
Khi tìm ra được chuẩn ảnh hình chữ nhật rồi, việc gì xảy ra tiếp theo?
Chúng ta hãy kéo một đường chéo từ góc trái trên xuống góc phải dưới của hình chữ nhật (xem ảnh B) và một đường khác từ góc phải trên xuống điểm y’ (xem điểm y ở hình A) tạo thành điểm giao với đường chéo vừa rồi. Bấy giờ, hình chữ nhật được chia thành 3 phần khác nhau: A, B,C. Thế là người ta bắt đầu định vị đối tượng ảnh theo vùng trong khung, hay việc phân vùng trong toàn cảnh của khung hình sẽ phải tương ứng với 3 phần vừa chia đó để tạo ra một bố cục hài hoà. Tìm ra được những đường cắt vàng rồi thì bố cục ảnh bắt đầu được đặt ra.
2c.
TỶ LỆ 1/3
“Đường Cắt Vàng” được mở rộng theo tỷ lệ 1/3 – nhiều người vẫn gọi là “tỷ lệ vàng”.
Tỷ lệ một phần ba không nghịch với nguyên tắc “đường cắt vàng” được nói trên đây. Quy tắc 1/3 là quy tắc cơ bản đầu tiên cho người cầm máy ngắm lấy khung ảnh. Rất nhiều người đã phá vỡ nguyên tắc này với khung ảnh cân đối và có một số tấm ảnh đẹp. Tuy nhiên, hầu hết mọi nhiếp ảnh gia đều đồng ý và áp dụng nguyên tắc này cho tất cả khung ảnh của mình. Ngày nay, người ta không còn chuộng sự đối xứng hai bên hoặc đối tượng nằm ở trung tâm khung ảnh. Do đó, người ta lại phát triển “đường cắt vàng thành 4 đường cắt chia ảnh thành nhiều phần. Có 2 cách:
Trước tiên là người ta chia ảnh thành 2 vùng phân biệt theo tỷ lệ 1:3 và 2:3 theo kích thước khung ảnh. Hình dưới đây là tỷ lệ 1/3 cắt phần trên hoặc dưới của ảnh.
3c.
Hình 3a​
4c.
Hình 3b
Như vậy, bạn xem ảnh dưới, khung ảnh được chia thành 9 phần bằng nhau với hai cặp đường thẳng ngang và dọc cắt khung hình với khoảng cách đều. Cũng có những khung ngắm trong máy kỹ thuật số có những đường chia mờ mờ thế này ngay trên máy. Nếu không, ngay khi ngắm và chọn khung ảnh, bạn phải chia trong đầu khung ảnh có 9 phần như vậy để sắp xếp chủ thể chính và tiền cảnh/hậu cảnh phụ như thế nào. Khi quen dần, điều này sẽ gần như trở thành hoạt động vô thức khi mắt bạn đưa vào khung ngắm.
11a.
Trong ảnh này, chủ thể chính được người chụp đặt đầu chủ thể vào giao điểm lệch giữa hai phần trên – đặc biệt mắt anh ta như là một điểm ngắm tự nhiên, chăm chú về một điểm thứ hai nào đó trong khung ảnh.
12. ​
Như vậy, thứ nhất khi chụp ảnh bạn cố gắng đặt máy sao cho đường chiếu từ máy đến các vị trí 1/3 vuông góc, để ảnh có sức tác động mạnh hơn khi xem và tạo sự cân bằng ảnh hơn. Thứ hai là trọng tâm của ảnh nằm gần vị trí 1/3 (trọng tâm của ảnh là điểm nhấn mạnh của chủ thể). Bạn không thể có ảnh đẹp nếu đứng chéo góc rồi lấy bố cục 1/3, bạn cũng không thể chụp chéo góc rồi về nhà cắt cup bố cục 1/3, trừ phi bạn tuân thủ hai điều này. Và, chúng ta tìm hiểu thêm 1 ví dụ nữa để thấy rằng có những điều phải tuân thủ, nhưng có nhiều điều phải sáng tạo và thiên biến vạn hoá tuỳ theo thực tế.​
Ví dụ:​
Chủ thể nằm giữa khung ảnh: sai nguyên tắc 1/3​
Đường chân trời cắt ngang chia đôi khung ảnh: sai nguyên tắc 1/3​
Tấm ảnh lạc lỏng và không có điểm nhấn để hút mắt người xem.​
15.
Vậy, ta đưa vào khung tỷ lệ 1/3 nhé!​
Chủ thể nằm ở điểm nhấn 1/3 góc trên trái.​
Đường chân trời cắt ngang tỷ lệ 1/3 trên.​
Đúng nguyên tắc 1/3 rồi! Đẹp không bạn?​
15b.
Hay tấm này? Bạn thích tấm nào?​
Như vậy, xin nhắc lại, dành cho người bắt đầu cầm máy! Nhưng chuyện nguyên tắc về bố cục thật sự lại luôn là một sáng tạo khi bấm máy hoặc cắt cúp ảnh. Giống như chụp ảnh, bố cục ảnh luôn là hành trình tìm kiếm hoài, không phải là đích đến, không phải là những nguyên tắc cố định bất dịch.​
15c.
Đường chéo
Tiếp đến, “Đường Cắt Vàng” lại sinh ra đường chéo cắt điểm một cách rất linh hoạt. Chẳng hạn, bạn thử tưởng tượng một phong cảnh thanh bình yên tĩnh nhưng không có chủ đề chính trong cấu trúc khung ảnh, người xem sẽ có cảm giác ảnh nhạt nhẽo xen lẫn cảm giác trống rỗng đường dẫn, hoặc không cảm nhận được điểm nhấn là gì. Người chụp cố gắng phát hiện một đối tượng nào đó và đặt nó vào điểm cắt chéo này để phá vỡ sự đơn điệu đó. Ví như sự lắt léo trên con đường ruộng của các cô gái làm điểm nhấn ở đường chéo này hướng cái nhìn người xem ngày giây đầu tiên vào toàn cảnh.
tuanlionsg1. ​
Về cơ bản, đường cắt chéo vẫn là cách tìm thêm hướng nhìn tốt cho chủ đề chính. Đó là tạo một đường chéo nối từ 2 góc khác nhau.
8a.
Chúng ta lại xem xét một ví dụ khác về đường cắt vàng – chéo nhé. Hai khung ảnh sau đây, bạn thấy tấm nào ấn tượng hơn?
a2a.
Chúng ta thử đưa khung bố cục chéo vào hai khung ảnh xem sao nào!
2a.
Vẫn là nguyên tắc 1/3, nhưng kết hợp với đường chéo vàng thế này, mắt của chủ thể được đặt tại điểm trọng tâm, thu hút hướng nhìn người xem. Ảnh ấn tượng hơn.
a4.
Khi sử dụng tỷ lệ 1/3, bạn cũng có thể lồng vào đường chéo vàng như thế này để làm nổi bật chủ đề. Như ảnh dưới, cũng là tỷ lệ 1/3, nhưng không lồng bố cục chéo thế này, ảnh có phần hơi lơ lửng, không chặt và ấn tượng như ảnh trên.
a5.
Câu chuyện bố cục, những đường vàng, khung ảnh, và các nguyên tắc cơ bản cho người bắt đầu chụp còn rất nhiều. Hẹn các bạn vào những ngày sau lại tiếp tục. Những bạn nào rành và giỏi về những kiến thức cơ bản này, xin bổ sung để bài viết được phong phú đầy đủ.

Phá bỏ quy tắc bố cục trong Nhiếp Ảnh

-
Bố cục phá cách bạn cần gì

  1. Đối tượng chụp không định vị được
    Đường thẳng không định hướng được
    Các ngoại lệ
    Từ bỏ quy tắc

     
  2. Tỷ Lệ Vàng
    Fibornacci
    Quy tắc 1/3 phỏng theo Fibonacci là rất dở hơi
    Quy tắc 1/2 có khi phổ biến hơn 1/3 trong thiên nhiên

     
  3. Kết luận
    Không nên lấy quy tắc 1/3 làm mặc định
    Mạnh dạn sáng tạo, nếu không muốn ảnh của mình na ná giống ảnh ai đó.

1. Quy tắc một phần ba là gì?


Hầu hết những ai đọc đến đây đều đã biết về quy tắc một phần ba. Đơn giản đó chỉ là một mạng lưới những đường thẳng chia khung hình thành chín phần bằng nhau. Quy tắc một phần ba từng được nhiều người, kể cả một số nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp chọn làm thành quy tắc hướng dẫn cho việc sắp xếp một bố cục thành công – nó gợi ý người chụp đặt các đối tượng được chọn nằm trên một trong bốn đường thẳng (màu xanh), hoặc, lý tưởng hơn, nằm tại một trong bốn điểm giao cắt (màu vàng) như hình bên dưới:

2. Đối tượng chụp không thể định vị theo quy tắc một phần ba

Với đối tượng nhỏ, rõ ràng: Nếu để ý, các bạn không khó để nhận thấy sự hiện diện của quy tắc một phần ba trong nhiều bức ảnh - đặc biệt là những bức ảnh có đối tượng tương đối nhỏ, đơn nhất và tách bạch rõ ràng so với các sự vật khác xuất hiện trong ảnh. Chẳng hạn bạn chụp một con chim đơn độc trên nóc nhà, đang bay, một con người trên biển rộng, hay cái xe đi trên đường vắng... thì đúng là quá dễ để nói rằng Oh! con chim, con người, hay cái xe, cục đá... có nằm ở điểm giao cắt / điểm mạnh theo quy tắc một phần ba hay không.

Ví dụ:
Lấy ví dụ chú nai là khá lớn, nhưng là chủ thể rõ ràng, tách bạch so với cảnh trí phụ hoạ xung quanh. Ta có thể đặt điểm nhất là vùng đầu, mõm, mắt tai con nai vào điểm giao cắt 1/3 theo đúng quy tắc.​

bocuc-3-camera.tinhte.vn-_DSC3126.jpg
Ảnh tuanlionsg - Nikon D8100

Nhưng:

Với đối tượng quá lớn: Với những đối tượng quá lớn, không thể trùng khít với đường giao cắt được, ngay cả khi nó vắt ngang trong môt ô 1/3 đúng theo quy tắc. Thường thấy phổ biến với những ảnh phong cảnh, kiến trúc... mà người chụp vốn chỉ quan tâm đến những đối tượng rộng lớn, ranh giới các vật thể không thể xác định rõ ràng, nhưng chắc chắn nó vẫn hiệu quả với nhiều thể loại.

Ví dụ:
Hãy nhìn bức ảnh bên dưới, đối tượng là ngôi thánh đường rất lớn, bạn sẽ đặt nó vào điểm giao cắt thế nào?
bocuc-3-camera.tinhte.vn-10527758_256790787856342_3573132093105316171_n.jpg
Ảnh tuanlionsg - EOS 6D AIS 15mm f/3.5
Bây giờ hãy nhìn vào bức ảnh với mạng lưới đường giao trong quy tắc một phần ba để so sánh :
bocuc-3-camera.tinhte.vn-ab10527758_256790787856342_3573132093105316171_n.jpg

Như bạn có thể thấy, chiều dài ngôi thánh đường thực sự giao cắt với đường cắt ngang thứ 2. Nhưng nó còn trải rộng đáng kể cả hai phía trên tháp chuống và phía trên lẫn dưới đường cắt số 2 ấy – thực ra, đường cắt ngang thứ hai cũng giao cắt ở nhiều điểm như bất cứ đường cắt ngang nào từ phần cung thánh nhà thờ đến 2/3 khung ảnh. Đối tượng chiếm một góc toàn bộ phần 1/3 của mạng lưới các ô đúng như kỹ thuật, nhưng sẽ là sai lầm khi nghĩ rằng bức ảnh này là một thí dụ về quy tắc một phần ba. Không thể nói một chỉnh thể nào của một toàn thể đối tượng (ngôi thánh đường) là chính hay phụ.​

Với đối tượng là phối cảnh trườu tượng, có nhiều chủ thể: Điều gì xảy ra khi bạn chụp một cảnh trí trừu tượng hoặc có nhiều chủ thể ? Có thể sắp xếp bố cục của nó như một bức ảnh có sử dụng quy tắc một phần ba không? Mình nghĩ là không – nếu đối tượng của bạn không tương đối nhỏ và được xác định rõ, thì trước hết, gần như không thể nói được nó có phù hợp với quy tắc một phần ba hay không.

bocuc-3-camera.tinhte.vn-03180007b-2.jpg
Ảnh tuanlionsg - Yashica 6x6 Film

bocuc-3-camera.tinhte.vn-Nguyen TRan Hung-Cho noi mientay-2.jpg

Bạn có thể biện bạch cho rằng hai bức ảnh trên phù hợp với quy tắc một phần ba – chí ít, một thứ nào đó giao cắt với các đường 1/3 và 2/3. Nếu vậy, tất cả các thành tố của bức ảnh này sẽ đều giao cắt với bất kỳ (thậm chí là vô số) đường thẳng nào được kẽ dọc theo khung hình, nhưng đối tượng chính (đoàn người đang băng qua đồi cát) lại hoàn toàn không phù hợp với quy tắc một phần ba. Đây cũng không phải là một bức ảnh quá hiếm gặp – hầu như mỗi lần bạn chụp một bức ảnh góc rộng nào đó, thì quy tắc một phần ba có thể tự động được thực hiện để phù hợp với cảnh chụp.

3. Mạng lưới đường thẳng không rõ ràng


Không khó để ép một bức ảnh chụp phù hợp theo quy tắc một phần ba, với điều kiện chủ thể phải không quá lớn, đơn nhất, tách bạch rõ ràng so với phối cảnh chung. Hầu như tất cả, bạn chỉ cần tập luyện, là có thể ép chủ đề của mình tuân đúng quy tắc.

Vậy, sẽ ra sao khi đối tượng dễ xác định, nhưng nằm ngoài các điểm giao, các đường thẳng phân chia phần ba một khoảng nào đó?

bocuc-3-camera.tinhte.vn-DSC_0516-3.jpgẢnh tuanlionsg - Nikon D3 AIS 105mm f/2.8

Mắt con chuồn chuồn trong ảnh chắc chắn trông có vẻ phù hợp với quy tắc một phần ba. Nhưng khi vạch các đường giao cắt 1/3 thì sẽ thế nào ?

motphanba.jpg

Vâng, mắt con chuồn chuồn có nằm hơi lệch ra ngoài điểm giao cắt 1/3 một chút. Và chúng ta sẽ nói rằng Oh, có gì là ghê gớm đâu, phải không nào ? Bức ảnh này hầu như hoàn toàn tuân thủ quy tắc một phần ba.

Như vậy, thì “quy tắc một phần ba” trở thành “quy tắc về những gì trông na ná như một phần ba”. Như vậy, có một chuyển biến dần dần – càng đặt đối tượng chụp của bạn cách xa các mốc đánh dấu 1/3 bao nhiêu, thì rõ ràng bức ảnh của bạn càng ít phù hợp với quy tắc bấy nhiêu. Nếu thế, ta dựa vào tính chất uyển chuyển ấy, quy tắc một phần ba được sửa đổi: thay vì đặt đối tượng chụp vào điểm giao của các đường thẳng thì khuyên đặt đối tượng chụp của mình vào vùng màu (diện tích rộng hơn điểm giao):

Untitled-1d-2.jpg

Nhưng như thế thì hoàn toàn không đúng, bởi vì theo quy tắc một phần ba, hầu hết mọi người đều sẽ khuyên không nên đặt đối tượng chính nằm sát mép bức ảnh, sát rìa khung ảnh. Tức là chủ thể chính phải nằm gần vùng trung tâm hơn, nên ta lại phải sửa đổi mạng lưới đường thẳng cho nó trông như thế này mới đúng :

Untitled-1e.jpg

Giờ thì chúng ta có quy tắc những điểm phình lên. Nếu đặt đối tượng nằm tương đối trong khu vực màu xanh, bạn sẽ dễ dàng thuyết phục những người chụp ảnh khác tin rằng bức ảnh của bạn tuân thủ theo quy tắc một phần ba. Một số giám khảo hoặc vô số người xem sẽ chấm đó là khung ảnh thành công!

4. Có ngoại lệ 


Mỗi bài học về quy tắc một phần ba mà mình thường được nghe các thầy dạy, đều có kết thúc như sau: “Bên cạnh đó, cũng có những ngoại lệ đối với quy tắc. Đôi khi, bạn muốn sắp xếp bố cục bức ảnh của mình không theo quy tắc một phần ba. Việc đó chả sao cả! Là một người chụp ảnh, bạn có quyền quyết định về diện mạo của bức ảnh bạn chụp. Đừng sợ phá vỡ quy tắc khi, theo một cách khác, bức ảnh bạn chụp vẫn đẹp hơn.”

Vậy mới thấy quy tắc một phần ba không rõ ràng về các điểm phình mỗi lúc mỗi trở nên lờ mờ hơn: “Nói chung, bạn hãy đặt đối tượng vào bên trong ô màu xanh ở trên. Nhưng nếu bức ảnh trông đẹp hơn so với các cách làm khác, thì đừng ngại từ bỏ quy tắc”. Có thể điểm nổi trội của quy tắc một phần ba là khuyên bạn đặt đối tượng ở bất cứ chỗ nào mà bạn muốn trên khung hình miễn bạn cảm thấy hợp với ý muốn diễn tả. Nếu đúng như vậy, mình hoàn toàn đồng ý.

Thêm một ý là điều mà Henri Cartier-Bresson ngày trước - thời máy phim - không muốn nhìn thấy thì bây giờ đã xảy ra. Đó là ngày mà tất cả các máy ảnh đều gợi ý hiển thị khung bố cục một phần ba/ tỷ lệ vàng ở kính ngắm máy thiết bị ghi hình, hoặc trên tấm kính mờ lấy nét hoặc màn hình live-view.

bocuc-3-camera.tinhte.vn-tuanlionsg-doilachuyendi-03-F.jpg
Ảnh tuanlionsg - EOS 6D

5. Từ bỏ quy tắc


Một số người chụp ảnh ủng hộ quy tắc một phần ba bằng cách nói nó là công cụ học hỏi hữu ích dành cho người mới bắt đầu – theo thời gian, những người chụp ảnh có kinh nghiệm tay nghề cao đều không còn dựa vào nó để sắp xếp bố cục cho các bức ảnh của họ nữa. Gợi ý của mình ở đây là nghiên cứu quy tắc một phần ba một cách nghiêm túc, sau đó là từ bỏ nó.

10397091_254690961399658_2257043819810353902_o.jpg
Ảnh tuanlionsg

Trong số tất cả những biện luận về quy tắc một phần ba, mình đồng ý với lời biện luận ở trên đây. Mình tin rằng, đến một lúc nào đó, quy tắc một phần ba trở thành một phương cách giúp cho những người mới bắt đầu chụp ảnh nhìn dễ dàng thấy được sức mạnh của một bố cục có đối tượng chụp nằm xa trung tâm khung hình. Dĩ nhiên, đa số những người mới bắt đầu chụp ảnh đều lên khung cho các bức ảnh của họ với những bố cục hoàn toàn tập trung vào trung tâm – biết đâu quy tắc một phần ba giúp họ nhận ra các đối tượng lệch tâm cũng có thể rất đẹp.

bocuc-3-camera.tinhte.vn-7.jpg
Ảnh tuanlionsg

Nhưng nếu muốn nói với những người mới bắt đầu chụp ảnh thấy rằng những bố cục có đối tượng lệch tâm có thể trông rất đẹp, vậy tại sao không nói thẳng luôn như vậy đi? Giả như quy tắc một phần ba là một trung gian giữa những người mới bắt đầu và kiến thưc của họ về các bố cục lệch tâm, thì mình chẳng thấy có lý do gì mà quy tắc đó lại chiếm vị trí ưu tiên khi bình ảnh cả. Nếu như với những người mới bắt đầu chụp ảnh có suy nghĩ một cách sáng tạo, thì phương pháp nào sau đây hiệu quả hơn: Chỉ cho họ chụp những bức ảnh theo quy tắc một phần ba, hay chỉ cho họ chụp những bức ảnh có đối tượng nằm lệch tâm? Có thể cả hai đều có hiệu quả như nhau, nhưng phương pháp sau còn lâu mới bị hạn chế như phương pháp theo quy tắc.

Vì thế, rất nhiều người bắt đầu học chụp, chỉ xem qua cho biết quy tắc một phần ba, và vượt qua nó để sáng tạo những kết cấu các thành phần trong ảnh sáng tạo, diễn tả mạnh mẽ hơn ý đồ và lượng thông tin mà họ muốn chuyển tải qua khung ảnh hơn.

3022944_P_20150411_203355.jpg
Ảnh tuanlionsg - Zenfone 5

6. Tỉ Lệ Vàng Fibornacci


Chúng ta biết, quy tắc một phần ba truyền thống cũng không phải tự sinh ra, mà người ta nói nó khởi nguồn từ tỷ lệ vàng nổi tiếng – tỉ lệ vàng. Tỉ lệ vàng 1.618 : 1, là một số xấp xỉ với biểu thức toán sau đây: ½ (1 + √ 5 )

Con số được coi trọng vì dựa theo dãy số Fibonacci mà trong đó mỗi số đều là tổng của hai số đi liền trước nó : 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, và cứ tiếp tục như thế. Nếu chia một số trong dãy Fibonacci với số đi trước nó, thì bạn đang tiếp cận với tỉ lệ vàng. Ví dụ, 89/55 làm tròn thành 1.618.

Chúng ta thường nghe người ta nói rằng quy tắc một phần ba được rút gọn thành tỉ lệ vàng, đó là lý do tại sao nó “hiệu quả”. Về vấn đề này, chúng ta có 2 nhận xét:

1/ Nếu quy tắc một phần ba là một phỏng theo tỉ lệ vàng, thì đúng là nó rất dở. Hãy xem các mạng lưới đường thẳng bên dưới (quy tắc một phần ba màu xanh, tỷ lệ vàng fibornacci màu đỏ). Nếu quy tắc một phần ba được nhiều người muốn làm cho hoàn toàn trở thành tỉ lệ vàng viễn tưởng ấy, thì tại sao nó không được dạy luôn như vậy đi – và tại sao những đường gióng trong máy ảnh dùng vào việc sắp xếp bố cục lại chia khung hình thành các phần ba, thay vì thành tỉ lệ vàng? Chưa kể đến mạng lưới các ô như thế làm cho các điểm giao cắt phình to ra và trở nên mù mờ hơn.​
Untitled-1.jpg


2/ Dẫu sao thì nó cũng chẳng có ý nghĩa gì. Điểm này có thể gây tranh luận và phản ứng của nhiều người. Đó là có phải hình chữ nhật/giá trị trung bình/tỉ lệ vàng luôn xuất hiện trong tự nhiên không? Và nếu người Hi lạp đã từng dùng con số ấy làm cơ sở để xây dựng đền Parthenon, thì hẳn là nó phải có một giá trị thực chất nào đó chứ?​

Hãy xem xét hai công bố phổ biến về tỉ lệ vàng : xuất hiện trong những đường xoắn ốc trong dãi ngân hà và trên những vỏ ốc anh vũ. Anh em xem ảnh dưới được mượn từ Logarithmic Spiral:​

1280px-Messier51_sRGB.jpgNautilus_Cutaway_with_Logarithmic_Spiral.jpg
Ảnh Logarithmic Spiral

Mặc dầu cả hai mẫu đều điển hình đi theo đường xoắn logarit, nhưng tỉ lệ vàng chỉ là một trường hợp rất cá biệt của logarit mở rộng – hiếm khi các góc đặc trưng trong các dãy thiên hà hoặc vỏ ốc trùng với các góc của đường xoắn vàng, một phần bởi vì các đường xoắn ốc trong dãy thiên hà và trên vỏ ốc tự chúng vốn đã khác nhau. Nếu các đường xoắn ốc các dãy thiên hà không có các góc như nhau, thì làm thế nào chúng có thể trở thành khuôn mẫu cho đường xoắn vàng được ? Các chi tiết quá đặc thù anh em có thể đọc thêm thông tin trên trang Logarithmic Spiral Wikipedia.

Đồng ý, tỉ lệ vàng là một con số toán học thú vị, nhưng không vì thế mà trở thành lý do cố định đóng khung để trở thành chuẩn mực đối với nhận thức của con người về vẻ đẹp thiên nhiên – đặc biệt là khi thấy nó không thường xuyên xuất hiện trong thế giới tự nhiên.

Nhiều tài liệu lấy đền Parthenon để thể hiện tỉ lệ vàng thì sao. Cứ việc đặt chồng hầu hết các hình chữ nhật lên đền Parthenon rồi tuyên bố nó phù hợp một cách kỳ diệu với tỉ lệ mà bạn muốn – có đủ những “điểm bắt đầu” dọc theo đên Parthenon để làm như vậy – nhưng hình chữ nhật rõ ràng nhất trong đền Parthenon (như hình dưới đây) lại có tỉ lệ chính xác là 9 : 4, hoặc 2.25. Điều này khác xa với tỉ lệ vàng 1.618.

parthenon-960x641.jpg
Ảnh Wikimedia

Đây là hình chữ nhật mà rất nhiều người cho rằng phù hợp với tỉ lệ vàng. Nếu hình chữ nhật màu đỏ trong bức ảnh trên đây được mở rộng trùm lên cả đỉnh của mặt tiền, cũng như bậc cấp thấp nhất (sau đó mở rộng ra đến mép ngoài của mặt tiền), thì tỉ lệ của nó là khoảng 1.71. Vâng, con số này gần với con số 1.618, nhưng người Hi lạp cổ đại là một tập thể người thông minh – giả như họ muốn đền Parthenon thể hiện tỉ lệ vàng, hẳn là họ đã xây một hình chữ nhật “hoàn toàn” chính xác rồi. Đa số các biểu đồ bạn xem trên mạng trực tuyến đều sử dụng những đường thẳng đủ đậm và quãng cách đủ lớn để điều chỉnh lại độ chênh lệch 5% kia, nhưng sự khác biệt còn lớn hơn cả trong thế giới thực tế - đền Parthenon rộng gần 70 mét.

Tuy nhiên, cũng đáng để nhắc lại rằng tỉ lệ vàng có xuất hiện trong một vài khía cạnh của thế giới tự nhiên – hoặc, chí ít, dãy số Fibonacci có xuất hiện. Ví dụ, khi những chiếc lá xoắn quanh một thân cây, chúng thường xoắn theo một phần nhỏ vòng tròn mà có thể được biểu diễn bằng hai con số Fibonacci – như 1/2 hoặc 5/13. Nhưng cả khi như vậy, đường xoắn đó cũng không giống như tỉ lệ vàng – nó chỉ sử dụng hai con số trong cùng một chuỗi.
34-55.jpg
Ảnh gilkalai - formula fibornacci

Những đường xoắn, nói chung, đều đẹp, làm cho dễ tin rằng đường xoắn vàng là đặc biệt – chẳng nghi ngờ gì, nó trông rất tuyệt. Nhưng trong bốn biểu đồ dưới đây, bạn có thể nói đâu là đường xoắn vàng được không? Nếu được, nó có thật sự đẹp hơn các đường xoắn khác không ?
Golden.jpg
Điều trớ trêu là quy tắc một phần ba còn xa mới xuất hiện thường xuyên trong thiên nhiên hơn đường xoắn vàng – và chỉ có quy tắc một phần hai mới phổ biến hơn cả, chí ít là trong thế giới động vật. Điều này có nghĩa là tỉ lệ ½ đẹp hơn tỉ lệ, ví dụ, 17/23 chăng?

Phần này có thể không đồng thuận với nhiều người. Nếu bạn cũng không đồng ý, mời bạn xem đoạn clip bàn về tỷ lệ vàng rất tỉ mỉ thấu đáo về tỷ lệ vàng, cuộc tranh luận về đền Panthenon:

7. Kết luận


Vâng, dĩ nhiên, toàn bộ bài viết này là một cái nhìn theo hướng khác quy tắc bất di dịch một phần ba. Những người chụp ảnh thuần thục đều hiểu rằng giá trị một bức ảnh chẳng liên quan gì đến việc nó khớp với một quy tắc một phần ba mang tính giáo điều. Cũng vậy, rất nhiều người đồng ý cho rằng phương pháp tốt nhất để sắp xếp bố cục của một bức ảnh thay đổi tùy theo cảnh chụp đặc thù cụ thể tuỳ bối cảnh xuất hiện trước ống kính.

Mối nguy hại nằm ở chỗ những người chụp ảnh cứ lấy quy tắc một phần ba đặt làm mặc định. Thói quen đó mở đường cho những cách sắp xếp bố cục luộm thuộm, khô cứng – đặt đối tượng ra bên cạnh điểm giao cả khi họ biết một bố cục ở vùng trung tâm có thể là tốt nhất, chẳng hạn vậy. Và ngay cả khi tất cả những người chụp ảnh đều biết quy tắc ấy có thể bị phá vỡ, nhưng lại không đưa điều ấy ra thực hành khi bấm máy.

Có thể quy tắc một phần ba giúp cho một người mới bắt đầu chụp ảnh thấy được tác dụng mạnh mẽ của việc lên khung lệch tâm. Bản thân mình ngày trước mới học chụp cũng thế. Nghe những lời phán như đinh đóng cột của những thầy dạy. Nhưng tkỳ thực quy tắc sẽ đánh mất gía trị của nó khi chính nó hạn chế cách xử lý sáng tạo của người chụp ảnh. Quy tắc một phần ba, buộc bạn hoặc đi theo nó, hoặc chủ ý phá vỡ nó – bởi nó hạn chế hoàn toàn sự sáng tạo của bạn.

Tâm lý những người mới học chụp ảnh, thật là tuyệt khi nghĩ rằng mình có thể cải thiện các bố cục ảnh thông qua một thủ thuật đơn giản như thế - quy tắc một phần ba, nhưng điều dễ dàng ấy lại chẳng bao giờ có tác dụng trong suốt chặng đường dài. Để vượt qua những cơ bản về sắp xếp bố cục, bạn tự giam hãm mình như thể chẳng có lựa chọn nào khác ngoài quy tắc dễ dàng ấy. Tại sao lại gây trở ngại cho sự tiến bộ bằng những quy tắc làm giảm đi sự sáng tạo như thế ?

Xin hãy cân nhắc kỹ điểm cuối cùng này : quy tắc một phần ba là cách tốt nhất chỉ để sắp xếp bố cục bức ảnh của bạn giống như của một ai đó. Nhìn vô số những bức ảnh, các cuộc triển lãm ảnh nghệ thuật, ngoài màu sắc hay sự vật khác nhau, còn lại nó cứ na ná một khung ảnh của ai đó mà mình đã từng xem đang ẩn trong vô thức vậy. Ngay cả khi quy tắc có những tính chất đặc biệt đi nữa, thì giá trị của sự sáng tạo bằng thị giác trong nhiếp ảnh là một sự tự do không thể bị đánh cắp bởi bất kỳ quy tắc nào.

bocuc-3-camera.tinhte.vn-20160102_231750.jpg
Ảnh tuanlionsg - Galaxy Note5

8. Thực hành


Đến bài này, bạn thử tự hỏi, trước khi bấm nút chụp, rằng bạn muốn chủ thể chính mà bạn định chụp nằm ở vị trí nào trong phạm vi khung hình. Nó nằm ở trên cao hay dưới thấp, gần cạnh đứng hay cạnh ngang rất cao hay rất thấp, hay bạn muốn nó nằm giữa trung tâm ảnh?

Vị trí bạn đặt máy cũng có thể là một cách sẽ chọn hình dáng nào: thẳng, xiên, đứng, ngang hay bất thường? Hình nào làm xương sống cho bố cục chung để xếp các đối tượng vật thể bám theo cái sườn đó? Bức ảnh cuối cùng là vuông, dài, hẹp, hay rất hẹp, rất cao...? Quyết định của bạn là quyết định tỷ lệ khung hình, táo bạo hay quen thuộc, hình dáng, đường nét, mảng màu xuất hiện chủ ý hay ngẫu nhiên, hỗn độn hay trật tự là đều do sáng tạo và cảm nhận của bạn về sự hài hoà hiệu quả nhất mà bạn muốn ghi hình lại.

Ví dụ nhỏ:

Đặt máy góc rất thấp, nhìn đối tượng như qua vách đá:​
20160320_070436-2.jpg
Ảnh tuanlionsg - Galaxy S7
Đặt máy góc cao ngang tầm mắt, các vật thể xuất hiện nhiều hơn:​
20160320_070522-2.jpg
Ảnh tuanlionsg - Galaxy S7